Orijinal Parça | Teknik Destek
Blog'a Dön

Pompadan Tak Tak Vuruntu Sesi Geliyor: Kaynağı ve Çözümü

Yazar: Bakaş Makina Teknik Ekip10 Eylül 20269 dk okuma
Pompadan Tak Tak Vuruntu Sesi Geliyor: Kaynağı ve Çözümü

Pompa sesi, arızanın en erken habercisidir. Düzgün çalışan bir pompanın sesi tekdüze ve tahmin edilebilirdir; bu düzenin bozulması bir şeyin değiştiğini gösterir. Vuruntu sesinde asıl iş, sesin karakterini doğru okumaktır çünkü her ses farklı bir kaynağa işaret eder.

Sesin Karakterini Okumak

Metalik ve ritmik bir tak tak sesi, pompanın strokuyla eş zamanlıdır ve genellikle sibop tarafını işaret eder. Kırılan bir yay veya oturmayan bir sibop her çevrimde aynı sesi üretir.

Düzensiz ve boğuk bir gurultu ise emiş tarafını gösterir. Pompa su yerine hava çekiyorsa veya su bulmakta zorlanıyorsa ses ritmini kaybeder.

Derin, ağır ve devirle birlikte artan bir vuruntu ise en ciddi gruptur: biyel, yatak veya krank tarafı. Bu ses duyulduğunda makine çalıştırılmaya devam edilmemelidir.

Ses ve Olası Kaynak

SesOlası kaynakİlk kontrol
Ritmik metalik tak takSibop veya yaySibop takımı
Düzensiz boğuk gurultuHava emişiEmiş bağlantıları
Çakıl sesi gibiKavitasyonBesleme debisi
Derin ağır vuruntuBiyel veya yatakDerhal durdurun
Islık ve tıslamaBasınçlı kaçakBağlantı ve conta
Sürtünme çığlığıRulmanMotor tarafı

Sibop Kaynaklı Vuruntu

En sık karşılaşılan vuruntu sebebidir. Sibop, her strokta açılıp kapanır; yayı kırıldığında veya yuvasında tortu biriktiğinde kapanma sert ve düzensiz olur.

Bu vuruntuya genellikle basınç dalgalanması eşlik eder. Manometre iğnesi düzenli aralıklarla oynuyorsa tanı güçlenir.

Çözüm, sibop takımının kontrolü ve gerekiyorsa değişimidir. Interpump sibop takımı gibi takımlar tümüyle değiştirilmeli, tek parça yenilenmemelidir; farklı yaşta parçalar aynı sorunu kısa sürede tekrarlatır.

Hava ve Kavitasyon

Pompa su yerine hava çektiğinde ses düzenini kaybeder ve basınç kesik kesik gelir. Kaynak, emiş hattındaki bir kaçak veya yetersiz besleme olabilir.

Kavitasyon ise farklıdır: pompa su bulur ancak yeterince hızlı bulamaz. Emiş tarafında oluşan düşük basınç, suyun içinde kabarcık oluşturur ve bu kabarcıklar basınç tarafında patlar. Ses çakıl taşı gibidir.

Kavitasyon yalnız ses üretmez, metal yüzeyleri de oyar. Sebebi genellikle dar veya uzun emiş hattı, tıkalı filtre ya da yetersiz su kaynağıdır; ayrıntılar makine su çekmiyor yazısındadır.

Mekanik Grup: Biyel ve Yatak

Derin ve ağır bir vuruntu, hareketli grupta boşluk oluştuğunu gösterir. Bu boşluk yağsız çalışma, uzun süre eski yağla çalışma veya aşırı yükten kaynaklanır.

Bu sesle çalışmaya devam etmek, tamir edilebilir bir arızayı gövde hasarına dönüştürür. Makine derhal durdurulmalı ve servise verilmelidir.

Kartel yağının kontrolü bu grubun tek koruyucusudur; rengi bozulmuş veya seviyesi düşmüş yağ, sesin habercisidir. Konu pompa yağı ne zaman değişir yazısında ele alınmıştır.

Ön Blok Tarafı

Vuruntu sesi bazen pompanın kendisinden değil, ön blok bölgesindeki bir gevşeklik veya çatlaktan gelir. Bağlantı cıvatalarının gevşemesi de benzer bir ses üretir.

Bu yüzden ses araştırılırken önce dışarıdan görülebilen her şey kontrol edilmelidir: cıvata sıkılığı, gövdede nem izi ve çatlak.

Gövdede çatlak varsa müdahale gecikmemelidir; krom AR pompa ön blok değişimi gerekebilir. Ayrıntılar pompa ön blok çatladı yazısındadır.

Ne Zaman Durdurmalı?

Bütün sesler aynı aciliyette değildir. Ritmik bir sibop sesi işin sonuna kadar beklenebilir; derin bir mekanik vuruntu ise beklemez.

Basit bir kural işe yarar: ses devirle birlikte ağırlaşıyorsa ve titreşim eşlik ediyorsa makine durdurulur. Ses sabit ve yüzeysel ise planlı müdahale yeterlidir.

Tereddüt edildiğinde durdurmak her zaman ucuzdur; çalıştırmaya devam etmenin bedeli çoğu zaman pompanın kendisidir.

Kayıt Tutmak

Ses değişimi göreceli bir gözlemdir ve zamanla alışılır. Bu yüzden ilk fark edildiği tarih not edilmelidir.

Not, ses karakterini de içermelidir: ritmik mi, boğuk mu, devirle artıyor mu. Bu üç bilgi servise verildiğinde tanı süresi belirgin biçimde kısalır.

Telefonla anlatım zordur; makine çalışırken kısa bir ses kaydı alınması pratik ve etkili bir yöntemdir.

Özet Kontrol Listesi

  • Sesin ritmik mi düzensiz mi olduğunu belirleyin.
  • Devirle birlikte ağırlaşıyorsa makineyi durdurun.
  • Manometrede dalgalanma olup olmadığına bakın.
  • Emiş bağlantılarında hava kaçağı arayın.
  • Su giriş filtresini ve besleme debisini kontrol edin.
  • Kartel yağının seviyesini ve rengini kontrol edin.
  • Gövde cıvatalarının sıkılığını ve çatlak izini kontrol edin.
  • Sesin başladığı tarihi ve karakterini not edin.

İlgili Konular

Dalgalanma için basınç dalgalanıyor, sibop için sibop arızası belirtileri, kilitlenme için pompa kilitlendi dönmüyor yazılarına bakabilirsiniz. Ürünler pompa yedek parça, pompalar ve yedek parçalar kategorilerindedir.

Ses Nereden Geliyor, Nasıl Bulunur?

Sesin kaynağını daraltmak için basit bir yöntem vardır: uzun saplı bir tornavidanın ucu gövdeye dayanır, sapı kulağa yaklaştırılır. Ses en yüksek duyulduğu noktada üretiliyordur.

Bu yöntemle ön blok, kartel ve motor tarafı birbirinden ayrılabilir. Ayrım yapıldığında hangi grubun açılacağı netleşir ve gereksiz sökme işleminden kaçınılır.

İşlem makine çalışırken yapıldığı için dikkat gerektirir; hareketli parçalardan ve basınçlı hatlardan uzak durulmalıdır.

Yeni Makinede Ses

Yeni bir makinede ilk günlerde duyulan ses her zaman arıza değildir. Parçalar birbirine oturana kadar geçen alışma döneminde ses karakteri değişebilir.

Ancak bu dönem kısadır. Ses birkaç gün içinde oturmuyor veya artıyorsa montaj kaynaklı bir sorun vardır ve kurulum gözden geçirilmelidir.

Bu belirtiyi adım adım teşhis etmek için Biyel kolu hasarı — ritmik vuruntu ve güç kaybı arıza senaryomuza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Pompadan tak tak sesi geliyor, tehlikeli mi?

Sesin karakterine bağlıdır. Ritmik ve yüzeysel bir ses genellikle sibop tarafını gösterir ve planlı müdahale yeterlidir. Derin ve ağırlaşan bir vuruntu ise makinenin derhal durdurulmasını gerektirir.

Ses sibop kaynaklı mı nasıl anlarım?

Ses pompanın strokuyla eş zamanlı ve ritmiktir; genellikle basınç dalgalanması eşlik eder. Manometre iğnesi düzenli aralıklarla oynuyorsa tanı güçlenir.

Kavitasyon nedir?

Pompanın suyu yeterince hızlı bulamaması sonucu emiş tarafında kabarcık oluşması ve bu kabarcıkların patlamasıdır. Sesi çakıl taşı gibidir ve metal yüzeyleri oyar.

Tek bir sibobu değiştirsem olur mu?

Önerilmez. Farklı yaşta parçalar aynı sorunu kısa sürede tekrarlatır. Sibop takımı bütün olarak değiştirilmelidir.

Ses varken çalıştırmaya devam edebilir miyim?

Ses devirle ağırlaşıyor ve titreşim eşlik ediyorsa hayır. Bu durumda tamir edilebilir bir arıza, çalıştırmaya devam edildiğinde gövde hasarına dönüşür.

Yağ değişimi sesi etkiler mi?

Etkiler. Kartel yağı hareketli grubun tek koruyucusudur; eski veya seviyesi düşmüş yağ, biyel ve yatak boşluğunun habercisidir.

Servise nasıl anlatmalıyım?

Sesin ritmik mi boğuk mu olduğunu, devirle artıp artmadığını ve ne zaman başladığını söyleyin. Makine çalışırken alınan kısa bir ses kaydı en pratik yöntemdir.

Sonuç

Vuruntu sesi bir arıza değil, arızanın habercisidir. Ritmik sesler genellikle sibop tarafını, düzensiz sesler emişi, ağırlaşan sesler ise mekanik grubu gösterir. Bu üç ayrım yapıldığında hem gereksiz sökme işleminden hem de geç kalmış bir müdahaleden kaçınılır.