Köpük Tankı Regülatörü: Doğru Ayar, Basınç Oynaması ve Şartlandırıcı
Köpük tankının regülatörü, kompresör hattındaki yüksek ve sürekli değişen basıncı tankın çalışma basıncına indirir ve sabit tutar. Regülatör doğru ayarlanmazsa köpük ya zayıf gelir ya da tank emniyet ventili sürekli hava üfler. Ayar tutmuyorsa sebep çoğu zaman regülatörün kendisi değil, ona gelen havadır: yetersiz kompresör basıncı veya şartlandırıcıda biriken su.
Regülatör Ne İşe Yarar?
Kompresör havayı belirli iki basınç arasında çalışarak depolar: basınç düşünce devreye girer, üst değere ulaşınca durur. Bu yüzden kompresör hattındaki basınç hiçbir zaman sabit değildir ve genellikle köpük tankının ihtiyaç duyduğundan yüksektir.
Regülatör bu dalgalı ve yüksek basıncı alır, çıkışında ayarlanan sabit bir basınç verir. Tank böylece her zaman aynı basınçla çalışır; köpük yoğunluğu gün boyunca değişmez. Regülatör üzerindeki manometre, tanka giden basıncı gösterir.
Tank üzerindeki emniyet ventili ise son korumadır. Regülatör arızalanır veya yanlış ayarlanırsa fazla basıncı dışarı atar. Ventil hiçbir zaman ayar aracı olarak kullanılmamalı ve iptal edilmemelidir.
Doğru Ayar Sırası
- Tankın üzerindeki etikette yazan en yüksek çalışma basıncını öğrenin. Regülatör hiçbir koşulda bu değerin üzerine ayarlanmaz.
- Ayar topuzunun kilidini açın. Çoğu regülatörde topuz dışarı çekilerek serbest kalır.
- Önce basıncı düşük bir değere indirin.
- Topuzu yavaş yavaş çevirerek basıncı yükseltin ve manometreyi izleyin. Ayar her zaman aşağıdan yukarı doğru yapılır; yukarıdan aşağı yapılan ayar daha kararsız olur.
- İstenen değere ulaşınca topuzu kilitleyin. Kilitlenmeyen topuz titreşimle döner ve ayar kayar.
- Köpük tabancasını açıp kullanım sırasında basıncın ne kadar düştüğünü gözleyin. Kullanımda hafif düşüş normaldir; basınç tabanca kapanınca ayar değerine dönmelidir.
Basınç Neden Oynar?
| Belirti | Muhtemel Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Kullanımda basınç düşüyor, geri gelmiyor | Kompresör hattı basıncı ayar değerinin altına iniyor | Kompresörün devreye girme basıncını kontrol edin |
| Basınç ayarın üzerine çıkıyor | Regülatör yuvası kirli veya diyafram yıpranmış | Regülatörü temizleyin veya değiştirin |
| Ayar zamanla kendi kendine değişiyor | Topuz kilitlenmemiş | Ayardan sonra topuzu kilitleyin |
| Tanka su veya yağ geliyor | Şartlandırıcı haznesi dolu | Hazneyi boşaltın |
| Emniyet ventili sürekli üflüyor | Regülatör fazla ayarlı veya arızalı | Basıncı düşürün, regülatörü kontrol edin |
| Basınç yavaş yükseliyor | Hava hortumu uzun, ince veya ezik | Hortumu kontrol edin, gerekirse yenileyin |
Regülatör Olmayan Basıncı Veremez
En sık yapılan hata budur. Regülatör basıncı yalnızca düşürür, yükseltemez. Kompresör, köpük tankı kullanılırken hattın basıncını ayar değerinin altına düşürüyorsa regülatör ne kadar çevrilirse çevrilsin tank istenen basınca ulaşmaz. Bu durumda sorun regülatörde değil kompresör tarafındadır: kompresörün devreye girme basıncı, tankın çalışma basıncının üzerinde tutulmalıdır.
Şartlandırıcı ve Hazne Bakımı
Kompresörde sıkıştırılan havadaki nem, soğudukça suya dönüşür. Bu yoğuşma suyu hava hattıyla taşınır. Şartlandırıcı, regülatörün önünde bu suyu ve yağ kalıntısını tutan bir filtre haznesidir.
- Hazne düzenli boşaltılmalıdır. Dolan hazne suyu tutamaz; su regülatöre ve oradan tanka ulaşır.
- Tanka ulaşan su kimyasalı sulandırır ve köpüğü zayıflatır.
- Regülatöre ulaşan su ve kir, regülatörün iç yuvasını bozar ve ayar tutmamasına yol açar.
- Yağlayıcılı şartlandırıcılar hava aletleri içindir. Kimyasal tankına yağ taşımamak için köpük tankı hattında yağlayıcı kullanılmamalıdır.
Bu iş için köpük tankı şartlandırıcı regülatörü hem filtreleme hem basınç ayarını tek gövdede yapar. Yalnızca basınç ayarı gerekiyorsa manometreli köpük tankı regülatörü kullanılabilir.
Hava Hortumu da Hesaba Katılmalı
Regülatör ile tank arasındaki hortum uzun, ince veya ezilmişse tank basıncı yavaş yükselir ve yoğun kullanımda yetişemez. Hortum çatlamışsa hava kaçağı regülatörü sürekli çalıştırır. 8 mm kompresör hava hortumu metre ile alınabilir. Tankın kendi basıncını ayrıca izlemek için köpük tankı bar saati kullanılır. Tüm parçalar köpük tankı yedek parçaları kategorisindedir.
Self Servis İstasyonlarında
Self servis istasyonlarında köpük tankları genellikle bir kompresörden beslenir ve köpük, müşterinin süresi boyunca bir selenoid valfle açılıp kapatılır. Bu yapıda köpük şikâyetinin kaynağı regülatör, valf, tabanca veya hortum olabilir. Valf tarafını self serviste selenoid valf arızası yazımızda, tank tarafını köpük tankı basınç yapmıyor yazımızda anlattık. Köpük geliyor ama sulu çıkıyorsa köpük tabancası köpük yapmıyor yazısı konuyu tamamlar.
Bu konuyla ilgili arıza senaryolarımız:
- Köpük tankı emniyet ventili sürekli üflüyor
- Regülatör ayarı tutmuyor — tank basıncı kendi kendine değişiyor
Sık Sorulan Sorular
Köpük tankı regülatörü kaç bara ayarlanmalı?
Tankın etiketinde yazan en yüksek çalışma basıncını aşmayacak şekilde, köpüğün istenen yoğunlukta geldiği değere ayarlanmalıdır. Tank etiketi bu konuda tek geçerli kaynaktır.
Regülatör ayarı neden tutmuyor?
Kompresör hattı basıncı ayar değerinin altına iniyor, topuz kilitlenmemiş, şartlandırıcıdan su geçiyor veya regülatörün diyaframı yıpranmış olabilir.
Regülatör basıncı yükseltebilir mi?
Hayır. Regülatör yalnızca basıncı düşürür ve sabit tutar. Gelen hava basıncı düşükse regülatör tankı istenen basınca çıkaramaz.
Şartlandırıcı haznesi ne sıklıkla boşaltılmalı?
Hazne dolmadan boşaltılmalıdır. Nemli havalarda ve yoğun kullanımda daha sık kontrol gerekir.
Emniyet ventili sürekli üflüyorsa regülatör mü arızalı?
Önce regülatör ayarı düşürülür. Ventil fazla basıncı atıyorsa sorun ayardadır. Ayar düşük olduğu hâlde ventil üflüyorsa regülatör veya ventil arızalıdır.
Köpük tankı hattında yağlayıcı kullanılır mı?
Kullanılmamalıdır. Yağlayıcı hava aletleri içindir; köpük tankı hattında kimyasala yağ taşır.